Veni Domine Iesu

Veni Domine Iesu
De Tent van God bij de mensen en Hij zal bij hen verblijven

maandag 12 mei 2008

1 Petrus - hoofdstuk 5


4. Oudsten, reactie op hen en naar elkaar (5:1-7)

Πρεσβυτερους ουν εν υμιν παρακαλω ο συμπρεσβυτερος και μαρτυς των του Χριστου παθηματων, ο και της μελλουσης αποκαλυπτεσθαι δοξης κοινωνος·1 Oudsten onder jullie moedig ik daarom aan, de medeoudste en getuige van het lijden van de Masjiach¹, ook de deelgenoot van de heerlijkheid die geopenbaard zal worden².
¹ Petrus is nog niet uitgesproken over het thema lijden.
Het is opmerkelijk dat juist hij - die eens Yeshua van het lijden trachtte te weerhouden - door God gebruikt wordt om Israëls roeping tot lijden - waarbij hun Masjiach in alles de voornaamste is, bij uitstek in het lijden - te beklemtonen (Mt 16:21-24Hn 10:38-43).

² Met 
de heerlijkheid die geopenbaard zal worden doelt Petrus kennelijk op alle glorierijke voorrechten die de leden van het Israël Gods – in hun verbondenheid met de Masjiach - ten deel zullen vallen, in het bijzonder in de Eindtijd of Laatste dagen, bij de overgang naar het Millenniumrijk van de Masjiach. Wat het hemelse deel van dat Israël Gods betreft, denken we aan: De geest zelf getuigt met onze geest dat wij kinderen Gods zijn. Maar indien kinderen, ook erfgenamen. Ja, erfgenamen van God, doch mede-erfgenamen van [de] Messias; indien wij althans met hem lijden, opdat wij ook tezamen verheerlijkt worden (Rm 8:16-17). 
Terwijl we in 2Pt 1:4 over het aardse deel lezen: Hij heeft ons de kostbare en grootse beloften heeft verleend, opdat gij daardoor deelgenoten van de goddelijke natuur zoudt worden, ontkomen aan het verderf dat door begeerte in de wereld [is].

Met de term goddelijke natuur wordt in deze context kennelijk gedoeld op heiligheid, het terugontvangen van de heerlijkheid Gods die nu nog buiten het bereik van de Adamitische mens is. Bijgevolg zal in het Millennium de Joodse Gemeente een zelfde heerlijkheid en voortreffelijkheid uitstralen als die welke Yeshua bezat toen hij op aarde verbleef. Voor de Heidenvolken zal dit een duidelijk teken zijn dat hun koningen en priesters de waardige, aardse vertegenwoordigers zijn van het glorierijk Messiaanse koninkrijk.
ποιμανατε το εν υμιν ποιμνιον του θεου, μη αναγκαστως αλλα εκουσιως κατα θεον, μηδε αισχροκερδως αλλα προθυμως, μηδ ως κατακυριευοντες των κληρων αλλα τυποι γινομενοι του ποιμνιου·
2-3 
weidt de kudde Gods die bij jullie is, niet gedwongen maar vrijwillig naar God[s wil], noch om schandelijk gewin, maar bereidwillig; noch als heersers der toegewezen delen, maar voorbeelden van de kudde wordend¹.

¹ Petrus zal ongetwijfeld teruggedacht hebben aan zijn eigen opdracht die hij persoonlijk van zijn opgestane Meester ontving bij het meer van Galilea.
Paulus gaf een soortgelijke aanmoediging aan de Oudsten te Milete om de kudde - de hemelse Gemeente van God - te weiden.
Voor de Eindtijd is in Ez hfdst 34 voorzegd dat YHWH de schapen van het Huis Israël zal terugeisen van hun ontrouwe herders, zij die de aan huntoevertrouwde schapen niet werkelijk hebben geweid, maar eerder benutten en misbruikten voor eigen zelfzuchtig gewin:

Daarom
, zegt YHWH de Heer tot hen, ga ik rechtspreken tussen de vette schapen en de magere. Omdat ge al wat zwak is met flank en schouder wegdringt en met de horens stoot totdat ge ze verdreven hebt, kom ik mijn schapen te hulp opdat ze niet langer verdrukt worden. Ik ga rechtspreken tussen het ene schaap en het andere. Dan zal ik over hen een herder aanstellen die hen weiden zal: Mijn dienaar David. Die zal ze weiden, die zal hun herder zijn. Ik, YHWH, zal hun God zijn, en mijn dienaar David hun vorst. Ik YHWH, heb gesproken.
Ik zal een verbond van vrede met hen sluiten en de wilde dieren uit het land doen verdwijnen, zodat ze veilig kunnen leven in de steppen en slapen in de bossen. Ik zal mijn zegen uitstorten over hen en over het gebied rondom mijn heuvel. Ik zal het op tijd laten regenen, weldadige regens zullen het zijn. De bomen in het veld zullen hun vruchten dragen en de akkers hun gewas voortbrengen. Mijn volk zal wonen op zijn eigen grond en erkennen dat Ik YHWH ben, als Ik het hout van zijn juk breek en het bevrijd uit de macht van zijn verdrukkers. Dan zullen ze niet langer geplunderd worden door de volken en verscheurd door de wilde dieren; ze zullen veilig wonen zonder dat iemand ze opschrikt.
Ik zal het gewas voor hen zo welig doen opschieten dat men er overal van spreekt, niemand in het land zal meer van honger omkomen en de smaad van de volken zullen ze niet langer te verduren hebben. Dan zullen ze erkennen dat ik, YHWH, hun God, hen bescherm en dat zij, het volk van Israël, mijn volk zijn, luidt de godsspraak van YHWH de Heer. Gij toch zijt mijn schapen, de schapen die ik weid; gij zijt mijn mensen en ik ben uw God, luidt de godsspraak van YHWH de Heer.

και φανερωθεντος του αρχιποιμενος κομιεισθε τον αμαραντινον της δοξης στεφανον.
En wanneer de Opperherder openbaar is gemaakt, zult gij de onverwelkelijke kroon der heerlijkheid behalen¹.
¹ De Opperherder is dezelfde als die van Ez 34:24, Gods dienaar David hun vorst.
De onverwelkelijke kroon der heerlijkheid is identiek aan de kroon des levens. In Op 2:10 wordt die ‘kroon’ beloofd aan de getrouwen van de Joodse Eindtijdgemeenschap: Wees niet bevreesd voor de dingen die je gaat lijden. Zie, de Duivel zal sommigen van jullie in de gevangenis werpen, opdat gij op de proef wordt gesteld en jullie tien dagen verdrukking zullen hebben. Word getrouw tot de dood en ik zal je de kroon des levens geven.

Ομοιως, νεωτεροι, υποταγητε πρεσβυτεροις. παντες δε αλληλοις την ταπεινοφροσυνην εγκομβωσασθε, οτι [Ο] θεος υπερηφανοις αντιτασσεται,ταπεινοις δε διδωσιν χαριν.Evenzo, jongeren, weest aan [de] Oudsten onderworpen. Gij allen echter bindt jegens elkaar als dienstkleed de ootmoedigheid om¹. Want ‘God weerstaat hovaardigen, maar aan nederigen schenkt hij genade’.²

¹ Het werkwoord is εγκομβοομαι, verwijzend naar de witte schort die slaven zich moesten ombinden ter onderscheiding van vrije burgers. Petrus’ lezers worden daardoor aangemoedigd tot dienstbaarheid jegens elkaar, in het bijzonder door een nederige geestesgesteldheid tentoon te spreiden. En dat geheel naar het voorbeeld van hun Masjiach die - op de avond voor zijn dood - zijn discipelen nederig diende door hun de voeten te wassen (Jh 13:1-17).

² De zelfde vermaning, maar wel met een belofte, wordt ook gedaan in Jk 4:6. In beide gevallen ontleend aan Sp 3:34 >> 
Aan de zachtmoedigen zal Hij gunst bewijzen. De LXX heeft precies zoals hier bij Petrus: ταπεινοις δε διδωσιν χαριν. 

Ταπεινωθητε ουν υπο την κραταιαν χειρα του θεου, ινα υμας υψωση εν καιρω, πασαν την μεριμναν υμων επιριψαντες επ αυτον, οτι αυτω μελει περι υμων.6-7 Vernedert je dus onder de machtige hand van God, opdat hij jullie te zijner tijd moge verhogen¹, terwijl ge al je bezorgdheid op hem werpt, want hij draagt zorg voor jullie².

¹ De beloofde verhoging komt voor hen onder het opgerichte Messiaanse koninkrijk, zoals 1Pt 4:13 al aangaf: Bij de openbaring van zijn heerlijkheid.
[noot 1].

² Petrus citeert uit Psalm 55, één van de vele Psalmen waarin profetisch de Antimasjiach verschijnt, aldaar in de persoon van de verrader Achitofel, één van zijn prototypen:

O, niet dat de vijand mij hoont - dat wist ik wellicht te verduren - niet dat mij mijn hater kleineert - hem wist ik wel te vermijden - maar gij, een mens mij zo na, mijn boezemvriend, mijn vertrouweling… Wie de hand opheft tegen zijn naaste die toch met hem leefde in vrede, zijn bindende afspraak teniet doet. Eén die spreken kan - gladder dan boter, doch vijandigheid huist in zijn hart; zijn woorden vloeien als olie, maar hun zin is een mes uit de schee. Werp wat u bezwaart op de Heer, Hij zelf zal zorg voor u dragen: Hij gedoogt in de eeuwigheid niet dat een rechtvaardige ten val komt (wv78).

Aldus komt opnieuw het sterk eschatologische karakter van de Brief naar voren.

5. De Duivel weerstaan (5:8-11)

Νηψατε, γρηγορησατε. ο αντιδικος υμων διαβολος ως λεων ωρυομενος περιπατει ζητων καταπιειν·
Weest nuchter, waakt! Jullie tegenpartij¹, de Duivel, gaat rond als een brullende leeuw, op zoek [om] te verslinden².
¹ De αντιδικος is de opponent, de tegenpartij in een rechtszaak. In zo’n situatie is het geboden alert te zijn en te blijven, waartoe ook Yeshua destijds de representanten van de Masjiachbelijdende Joden in de Eindtijd opriep:
Maar slaat acht op jezelf, dat jullie harten nooit bezwaard worden in roes en dronkenschap en zorgen van het dagelijks leven, en die dag plotseling over jullie komt als een strik. Want hij zal komen over allen die gezeten zijn op het oppervlak der gehele aarde. Blijft dan wakker, te allen tijde smekend dat jullie in staat mogen zijn te ontkomen aan al deze dingen die op het punt staan te geschieden, en te staan voor het aangezicht van de Mensenzoon (Lk 21:34-36).

² Een leeuw op rooftocht valt zonder onderscheid elk dier aan dat een geschikte prooi is. Evenzo zwerft ook de Duivel de gehele aarde rond, zoekend te verslinden (Jb 1:6-8Psalm 22). 
ω αντιστητε στερεοι τη πιστει, ειδοτες τα αυτα των παθηματων τη εν [τω] κοσμω υμων αδελφοτητι επιτελεισθαι.
Weerstaat hem, standvastig in het geloof, wetend dat hetzelfde lijden aan jullie broederschap in de wereld wordt voltrokken¹.
¹ Hier wordt onthuld dat de Grote Verdrukking niet beperkt zal blijven tot Judea, wat trouwens ook geconcludeerd kan worden uit andere vermeldingen van die gebeurtenis.
Dn 12:1Mt 24:16, 21-221Pt 4:12Op 7:9, 14.

Ο δε θεος πασης χαριτος, ο καλεσας υμας εις την αιωνιον αυτου δοξαν εν Χριστω, ολιγον παθοντας αυτος καταρτισει, στηριξει, σθενωσει. αυτω το κρατος εις τους αιωνας· αμην.10-11 Maar de God van alle genade, die jullie heeft geroepen tot zijn eeuwige heerlijkheid in Masjiach, hijzelf zal jullie - een korte tijd geleden hebbend - volledig maken, bevestigen, sterken¹. Hem [zij] de macht tot in de eeuwen! Amen.

¹ Na al vele malen het thema lijden aangeroerd te hebben, geeft Petrus in onze tekst tenslotte uitsluitsel waarom het Israël Gods, samen met haar Masjiach, tot lijden is geroepen.
Daardoor wordt namelijk:

a een groots voornemen van God tot stand gebracht. De verwezenlijking van dat eeuwige raadsbesluit zal hem tot eer, tot glorie of heerlijkheid strekken. 
Tot in de eeuwen zal hij in ieders oog zijn macht terecht bezitten en uitoefenen.
b voor de koninklijke priesterschap in de noodzakelijke opleiding voorzien.
Als Gods beproefd en gelouterd instrument kan ze hem dienstbaar zijn op een wijze die hij precies geschikt geacht: Tot een zegen worden voor alle Heidenvolken.

6Slot (5:12-14)

Δια Σιλουανου υμιν του πιστου αδελφου, ως λογιζομαι, δι ολιγων εγραψα, παρακαλων και επιμαρτυρων ταυτην ειναι αληθη χαριν του θεου· εις ην στητε.12 Door Silvanus, die ik als een getrouwe broeder beschouw, heb ik jullie in het kort geschreven, bemoedigend en met nadruk betuigend dat ditware genade van God is. Staat daarin vast!¹.
¹ Als de apostel de drang van zijn hart had gevolgd, zou hij veel uitvoeriger hebben geschreven door tussenkomst van Silvanus, ook bekend als Silas, die veel in het gezelschap van Paulus verkeerde. Zijn band met Petrus dateert duidelijk na de tijd van Paulus’ Derde zendingsreis.
Als Petrus’ secretaris heeft hij de Brief niet alleen op schrift gesteld, maar blijkbaar ook persoonlijk overgebracht. De lezers konden hem hun volledige vertrouwen schenken.

Eventueel kon Silas dan ook mondeling aanvullen waarin Petrus hun 
in weinig [woorden] heeft willen bemoedigen en verzekeren: Alles wat hij schreef over Gods voornemen met hen, en speciaal wat hij getracht heeft duidelijk te maken betreffende het doel dat de Vader beoogt met hun lijden, is niet slechts pure waarheid maar ook een uitdrukking van zijn gunst jegens hen. Het is juist dat zij daarin vaststaan en niet wankelen; στητε is een imperatief in de aorist.

Ασπαζεται υμας η εν βαβυλωνι συνεκλεκτη και μαρκος ο υιος μου.13 Jullie groet de Medeuitverkorene in Babylon¹, en Markus, mijn zoon².

¹ Babylon is hier blijkbaar een cryptische aanduiding van Rome waar Petrus toentertijd verbleef.
Zie het commentaar bij 1Pt 1:1.
De 
Medeuitverkorene is niet Petrus, omdat συνεκλεκτη vrouwelijk is.
Gezien het cryptische karakter van zowel de adressering als het besluit, is Medeuitverkorene blijkbaar een verwijzing naar de Christelijke gemeente die Petrus vertegenwoordigt, zoals ook Johannes zijn tweede Brief afsluit met het cryptische:

Jou
[‘de uitverkoren Vrouwe en haar kinderen’ van 2Jh 1; d.i. de Joodse gemeente van het Israël Gods]
groeten de kinderen van je uitverkoren Zuster
[de Christelijke gemeente van het Israël Gods].

² Het doet vreemd aan dat, naast het cryptische uitverkorene een afzonderlijk persoon wordt vermeld: 
Markus, mijn zoon.
Wellicht is een en ander te verklaren uit het feit dat

a. Markus geen letterlijke, maar een geestelijke ‘zoon’ van Petrus was.
Markus is de Johannes Markus, de neef van Barnabas die Paulus op zijn Eerste reis vergezelde en later - tijdens diens eerste gevangenschap - te Rome bij hem verbleef. Daarmee wordt de aanduiding Babylon voor het Heidense en afgodische Rome gelegitimeerd
Hn 13:5, 1315:37-38Ks 4:10Fm 24 en 2Tm 4:11.

b. hiermee verduidelijkt moet worden dat het Evangelie dat Markus schreef eigenlijk als het Evangelie van Petrus bezien moet worden

ασπασασθε αλληλους εν φιληματι αγαπης. ειρηνη υμιν πασιν τοις εν Χριστω.14 Groet elkaar met een liefdekus. Vrede voor jullie allen die in de Masjiach zijn.

-.-.-.-