De Romeinenbrief _ Hoofdstuk 6

τι ουν ερουμεν επιμενωμεν τη αμαρτια ινα η χαρις πλεοναση

μη γενοιτο οιτινες απεθανομεν τη αμαρτια πως ετι ζησομεν εν αυτη

η αγνοειτε οτι οσοι εβαπτισθημεν εις χριστον ιησουν εις τον θανατον αυτου εβαπτισθημεν

συνεταφημεν ουν αυτω δια του βαπτισματος εις τον θανατον ινα ωσπερ ηγερθη χριστος εκ νεκρων δια της δοξης του πατρος ουτως και ημεις εν καινοτητι ζωης περιπατησωμεν

ει γαρ συμφυτοι γεγοναμεν τω ομοιωματι του θανατου αυτου αλλα και της αναστασεως εσομεθα

1 Wat zullen wij dan zeggen? Zullen wij in de zonde voortgaan, opdat de liefderijke gunst mag toenemen?

2 Mag dat niet geschieden! Hoe zullen wij, die met betrekking tot de zonde stierven, nog daarin leven?

3 Of weten jullie niet dat zovelen die in Messias Jezus werden gedoopt, in zijn dood werden gedoopt?

4 Wij werden dan met hem begraven door de doop in de dood, opdat -  evenals [de] Messias uit doden werd opgewekt door de heerlijkheid van de Vader - zo ook wij in een nieuwheid van leven zouden wandelen.

5 Want indien wij samengegroeid zijn in de gelijkheid van zijn dood, zullen wij het beslist ook zijn van de opstanding. 

Op grond van 5:20 - Waar de Zonde toenam, werd de Liefderijke gunst meer dan overvloedig – kon een kritische lezer concluderen: "Als dat waar is; indien de zaak zo ligt, dan moet men maar vooral doorgaan met zondigen; des te overvloediger de genade!" Trouwens, in 3:5-8 waren al eerder soortgelijke uitdagende bedenkingen geopperd, maar aldaar in verband met Gods gerechtigheid en waarachtigheid: Indien nu onze ongerechtigheid Gods rechtvaardigheid aanbeveelt, wat zullen wij dan zeggen?... Indien de waarheid van God door mijn leugenachtigheid overvloediger werd tot zijn heerlijkheid… Laten wij [dan] de slechte dingen doen, opdat de goede dingen mogen komen.

Bij die gelegenheid had Paulus kortweg geantwoord: Het oordeel over hen is terecht.

Maar nu, vervuld van afschuw, luidt zijn antwoord: Mag dat niet geschieden! Hoe zullen wij, die met betrekking tot de zonde stierven, nog daarin leven? Met die retorische vraag sluit de apostel definitief en radicaal alle twijfel over het nut van zonde uit en vestigt hij de aandacht op het feit dat het Evangelie niet zomaar een nieuwe leer behelst maar ook een geheel nieuwe levenswijze. De verlossing in Messias Jezus is werkelijk verlossing, onze geestelijke bevrijding - in en door hem verkregen - werkelijke bevrijding. Het Evangelie gaat ergens over, namelijk om definitieve gebeurtenissen en feiten die niet alleen tot een nieuw patroon van denken maar ook tot een geheel nieuwe manier van leven leiden.

Toen Jezus plaatsvervangend voor ons stierf nam hij geheel onze zondelast van ons over en wanneer God ons op die genadige wijze van de zonde bevrijdt, dan moeten wij vervolgens niet doen, noch ergens denken, alsof dat helemaal niet zou hebben plaats gevonden; een soort van verheffend idee dat geen echte werkelijkheid is!

In zijn Brief aan de Kolossenzen zou Paulus enkele jaren later de kwestie opnieuw helder in het licht plaatsen:

In hem ook werden jullie besneden met een besnijdenis niet door handen verricht, in het wegnemen van het vleselijk lichaam, in de besnijdenis van de Messias. Mede begraven met hem in de doop; in wie jullie ook mede opgewekt werden door het geloof van de werking Gods, die hem uit doden opwekte. En jullie, doden zijnde in de overtredingen… maakte hij mede levend tezamen met hem, terwijl hij ons alle overtredingen goedgunstig vergaf (Ks 2:11-13).

Toen wij bij onze roeping tot geloof kwamen werden wij werkelijk tot een nieuwe schepping gemaakt; het oude, vleselijk lichaam werd weggenomenin de besnijdenis van de Messias, een procedure die waarneembaar is in de symboliek van de doop. Met onze volledige onderdompeling in water gaven wij immers te kennen dat wij geloofden dat onze Adamitische mens met Jezus aan zijn martelpaal gestorven was; dat wij mede met hem begraven werden, maar ook dat wij mede met hem waren opgewekt om voortaan te leven als een nieuwe schepping: wandelen in een nieuwheid des levens, zoals de apostel het hier, in de vv 3 en 4 van Rm 6 verwoordt, waaraan hij nog toevoegt dat die 'opstanding' plaats vond krachtens de heerlijkheid van de Vader.

In 8:11 zal hij nog terugkomen op die gebeurtenis en verduidelijken dat God zijn geest aanwendde toen hij zijn Zoon opwekte. Evenzo wandelen wij sinds onze roeping door de kracht van die zelfde geest nu reeds in een nieuwheid van leven en zullen wij te zijner tijd, bij de Opname, door die thans bij ons inwonende geest ten volle levend gemaakt worden:

Indien nu de geest van hem die Jezus uit doden opwekte in jullie woont zal hij die [de] Messias uit doden opwekte ook jullie sterfelijke lichamen levend maken door zijn inwonende geest in jullie. Zie ook: 1Ko 15:22-24.

Maar ook hier, in vers 5, ontvangen wij die verzekering: Want indien wij samengegroeid zijn in de gelijkheid van zijn dood, zullen wij het beslist ook zijn van de opstanding.

In de natuur kunnen bijvoorbeeld bomen zodanig met elkaar vergroeien dat ze daarna niet meer zonder beschadiging gescheiden kunnen worden. Evenzo zijn ook wij, zijn Lichaamsleden, onafscheidelijk met hem vergroeid in zijn dood en opstanding; weliswaar nu nog in een speciale betekenis, maar bij de Opname ook letterlijk.

Ons oude bestaan nam bij zijn dood eveneens een einde en het omhoog komen uit het doopwater was vergelijkbaar met zijn opstanding tot een geheel nieuw bestaan op geestelijk niveau. Het leven van zowel de Messias als dat van ons zijn beide hersteld en vernieuwd en dermate 'samengegroeid' dat we ons geen bestaan zonder die verbintenis meer kunnen voorstellen. 

τουτο γινωσκοντες οτι ο παλαιος ημων ανθρωπος συνεσταυρωθη ινα καταργηθη το σωμα της αμαρτιας του μηκετι δουλευειν ημας τη αμαρτια

ο γαρ αποθανων δεδικαιωται απο της αμαρτιας

6 Dit wetend dat onze oude mens tezamen aan een paal werd gehangen, opdat het lichaam der zonde tenietgedaan zou worden om niet langer slaven van de zonde te zijn.

7 Want hij die stierf, is rechtens vrij van de zonde. 

Paulus heeft de denkbeeldige vragensteller die suggereerde dat we er wellicht beter van worden als we in de zonde voortgaan, de mond gesnoerd. Bevrijd zijn van de zonde houdt in dood zijn voor de zonde en van een dode kun je niet verwachten dat hij nog langer dienstvaardig is aan degene in wiens dienst hij voor zijn dood stond! Prachtig heeft de apostel die nieuwe situatie in vers 6 verwoord: Onze oude mens werd tezamen aan een paal gehangen, opdat het lichaam der zonde tenietgedaan zou worden om niet langer slaven van de zonde te zijn.

De uitdrukking oude mens zal Paulus later eveneens nog in twee van zijn gevangenschapbrieven gebruiken, t.w. in Ef 4:17-24 en Ks 3:9-10.

Vooral in de Efezebrief laat hij krachtig uitkomen hoe die oude mens er, voorafgaande aan onze roeping en onze gelovige reactie daarop in de onderdompeling in water, eruit zag:

Dit zeg ik daarom en getuig ik in [de] Heer, dat jullie niet langer wandelen gelijk ook de Heidenen wandelen in de leegheid van hun denken, verduisterd als zij zijn in hun verstand, vervreemd van het leven van God, wegens de onwetendheid die in hen is, wegens de verharding van hun hart. Zij zijn degenen die zichzelf in hun zedelijke verdoving hebben overgegeven aan de losbandigheid om in hebzucht allerlei onreinheid te bedrijven. Maar de Messias leerden jullie zó niet kennen; mits jullie hem hoorden en in hem werden onderwezen, gelijk waarheid in de Jezus is: dat jullie, wat de vroegere levenswandel betreft, de oude mens afleggen, die te gronde gaat als gevolg van de bedrieglijke begeerten, maar vernieuwd worden in de geest van jullie denken, en je bekleden met de nieuwe mens, die in overeenstemming met God werd geschapen, in waarachtige rechtvaardigheid en oprechtheid.

In de situatie van de oude mens waren we geheel onderworpen aan de heerschappij van koning Zonde en verkeerden we met de overigen in een geestelijke en morele duisternis. Welnu, die oude mens werd met Jezus, Gods Zoon, aan de paal gehangen, zoals Paulus eerder in Gl 2:19-29 aangaf:Ik ben met [de] Messias aan een paal gehangen. Niet meer ik leef, doch [de] Messias leeft in mij. Voor zover ik nu in [het] vlees leef, leef ik in geloof jegens de Zoon van God, die mij liefhad en zichzelf voor mij overgaf.

Die zekerheid wordt verder ondersteund door de algemeen, ook bij God geldende regel (in vers 7): Want hij die stierf, is rechtens vrij van de zonde. 

Toen Adam stierf had hij de prijs voor de zonde betaald. Hetzelfde geldt voor elk van zijn nakomelingen: de zonde is bij overlijden afbetaald. De Zonde, door Paulus in de context voorgesteld als een heersende macht, aan wie alle Adamieten in beginsel gelijk slaven dienstbaar zijn, heeft dan geen macht meer, maar ook geen recht. Letterlijk schreef Paulus namelijk: Want hij die stierf is gerechtvaardigd van de zonde.

Een dergelijke terminologie laat ons zien dat het bij God om een gerechtelijke kwestie gaat, precies zoals geldt wanneer wij (bij hem) gerechtvaardigd worden uit geloofsgehoorzaamheid. Paulus beroept zich op het algemeen geldende beginsel dat een schuldige bij overlijden van alle schuld en straf daarop is ontslagen; door de dood is hij aan elke menselijke rechtsmacht onttrokken. 

ει δε απεθανομεν συν χριστω πιστευομεν οτι και συζησομεν αυτω

ειδοτες οτι χριστος εγερθεις εκ νεκρων ουκετι αποθνησκει θανατος αυτου ουκετι κυριευει

ο γαρ απεθανεν τη αμαρτια απεθανεν εφαπαξ ο δε ζη ζη τω θεω

ουτως και υμεις λογιζεσθε εαυτους [ειναι] νεκρους μεν τη αμαρτια ζωντας δε τω θεω εν χριστω ιησου

8 Indien wij echter samen met [de] Messias stierven, geloven wij dat wij ook samen met hem zullen leven,

9 wetend dat [de] Messias, aangezien hij uit doden werd opgewekt, niet meer sterft. Dood voert geen heerschappij meer over hem.

10 Want [de dood] die hij stierf, stierf hij voor de zonde eens voor altijd; maar [het leven] dat hij leeft, leeft hij voor God.

11 Zo moeten jullie ook jezelf beschouwen: weliswaar doden met betrekking tot de zonde, maar voor God levend in Messias Jezus. 

Ogenschijnlijk lijkt de apostel reeds vermelde waarheden opnieuw onder woorden te brengen. Maar dat is geenszins het geval, veeleer helpt hij ons het feit te realiseren dat wij als het ware tussen twee tijden leven, of: tussen verleden en toekomst. Enerzijds heeft het verleden, het tijdperk van de zonde, voor ons afgedaan; wij stierven met betrekking tot de zonde en werden met de Messias 'begraven' door de doop in zijn dood. En zoals Jezus na zijn opstanding een nieuw bestaan ging leiden op een geheel ander niveau, zó ook wij die thans wandelen in een nieuwheid van leven. Maar…, dat alles vindt wat ons betreft slechts plaats in de kracht van Gods geest, want het verleden - de toestand onder de heerschappij van koning Zonde – blijft aan ons trekken. Er is nog een voortdurende strijd gaande tussen vlees en geest. Gl 5:16-17 is nog altijd actueel:

Doch ik zeg: wandelt volgens geest en jullie zullen beslist geen begeerte van het vlees volbrengen. Want het vlees begeert tegen de geest, maar de geest tegen het vlees, want deze dingen staan tegenover elkaar, zodat jullie de dingen juist niet doen die jullie wensen.

Al onze geestelijk voorspoed hangt samen met het feit of de geest van God vrijelijk werkzaam kan zijn onder ons. In ons binnenste is namelijk nog altijd een zeker 'persoon' aanwezig die het vleselijke, zondige element in ons vertegenwoordigt; wij verkeren immers nog altijd in de van Adam overgeërfde, vleselijke natuur. Maar wanneer Gods geest alle ruimte krijgt in onszelf, zullen de begeerten van die 'persoon' niet worden ingewilligd.

In hoofdstuk 7 zal Paulus nog uitgebreid te spreken komen over die innerlijke conflictsituatie. Met name in Rm 7:21-25 zal hij ons laten weten dat het vleselijke element in ons haar eigen eisen stelt, maar evenzo de geest. Het vlees en de geest zijn namelijk tegenovergestelde beginselen die onderling een niet aflatende strijd voeren. Hoewel verzoening uitgesloten is, kan de christen niettemin triomferen, maar op dat punt zal de apostel ons in hoofdstuk 8 verder informeren.

Maar voorlopig, in vers 11, raadt hij ons aan onszelf in het licht te bezien van ons Hoofd, de Messias. Ook hij stierf een dood, doch die dood stierf hij voor de zonde eens voor altijd; maar [het leven] dat hij leeft, leeft hij voor God.

In onze binding met hem [samengegroeid] doen wij er goed aan ons aan hem te oriënteren: Zo moeten jullie ook jezelf beschouwen: weliswaar doden met betrekking tot de zonde, maar voor God levend in Messias Jezus.

Zulk een persoonlijke, eerlijke beschouwing van onszelf houdt op realistische wijze rekening met de aanwezigheid van de oude natuur die nog altijd tot zonde geneigd is. Daarnaast echter steunen we in geloof ook op het feit dat we principieel reeds doden zijn met betrekking tot dat oude, innerlijke ik en in Messias Jezus levend zijn voor God. Binnen die binding kunnen wij met een krachtige hoop naar de toekomst blijven kijken: 

Ook wij die de eerstelingsgave hebben van de geest, ja, ook wij zuchten in onszelf, terwijl wij vurig wachten op de [volledige] aanneming als zonen, de verlossing van ons lichaam (Rm 8:23).

μη ουν βασιλευετω η αμαρτια εν τω θνητω υμων σωματι εις το υπακουειν ταις επιθυμιαις αυτου

μηδε παριστανετε τα μελη υμων οπλα αδικιας τη αμαρτια αλλα παραστησατε εαυτους τω θεω ωσει εκ νεκρων ζωντας και τα μελη υμων οπλα δικαιοσυνης τω θεω

12 Laat dan de zonde niet in jullie sterfelijk lichaam heersen om gehoorzaam te zijn aan de begeerten ervan.

13 Stelt jullie leden ook niet ter beschikking aan de zonde als wapens van ongerechtigheid, maar stelt jezelf ter beschikking aan God, als levend vanuit doden, en jullie leden [als] wapens van rechtvaardigheid voor God. 

In verbondenheid met de Messias voor God leven als uitdrukking van een geheel nieuwe levenswijze, daarbij beseffend dat we thans doden zijn met betrekking tot de zonde, vereist een vastberaden aanpak. Het moet niet slechts bij een ideaal blijven. Onze oude mens werd, samen met de Messias, aan de martelpaal ter dood gebracht (vers 6). Hoe zouden wij dan, door met onze ledematen ongerechtigheid te begaan, nog langer gewillige slaven van koning Zonde willen zijn!

De beeldspraak van vers 13 ontleende Paulus aan het soldatenleven. Onze ledematen die wij in het dagelijks leven benutten om de nodige zaken te verrichten moeten wij niet in dienst van generaal Zonde stellen. Die tijd is voorbij; eerder dienen we er op uit te zijn onze menselijke bekwaamheden aan God ter beschikking te stellen, om in zijn dienst werkzaam te zijn.

Paulus beseft dat een en ander niet zonder innerlijke strijd verloopt aangezien Zonde zijn heerschappij uitoefent bij de gratie van verkeerd gerichte begeerten welke voor de oude natuur niettemin aantrekkelijk zijn. Alleen reeds zijn verwijzing naar jullie sterfelijk lichaam in vers 12 herinnert ons aan onze inherent morele zwakte welke we van vader Adam overerfden.

Wat staat de christen in die strijd te doen? Hij moet allereerst scherp voor ogen houden dat

¹ God en de Zonde elkaars tegenstanders zijn en hij zal toch niet gewillig de zijde van Gods vijand willen kiezen!

² God hem vanuit een dode situatie overgezet heeft in het leven; werkelijk leven, nu reeds in onderpand, maar na de Opname onverderfelijk leven bij God zelf in de hemel.

Waar het dus in deze context bij Paulus om gaat is dat de mens die bij God gerechtvaardigd en met hem verzoend werd - en dus in ware vrede met hem verkeert - zich logischerwijs van zijn kant ook op de heiliging zal willen toeleggen, als dankbaar antwoord op de liefderijke gunst die God hem schonk (de vv 19 en 22). En dat in de wetenschap dat hij niet aan een onmogelijk te volbrengen project begint, maar met de steun van Gods geest succesvol kan zijn.

In 1Th 4:3 schreef de apostel eerder: Dit is immers Gods wil: jullie heiliging. Kort daarop eraan toevoegend (in 2Th 2:13):

Wij echter behoren God altijd betreffende jullie te danken, broeders geliefd door [de] Heer, omdat God jullie verkoos [als] eerstelingsgave tot redding in heiliging van geest en geloof der waarheid. Met het oog daarop riep hij jullie door ons Evangelie, tot verkrijging der heerlijkheid van onze Heer Jezus Messias.

In dit 'project' staat God dus helemaal aan onze zijde! Ja, in werkelijkheid is het zijn project, er helemaal op gericht dat wij deel krijgen aan de glorierijke positie van zijn Zoon, onze Heer zelf. In hoofdstuk 8 zal Paulus dat zonder omwegen aldus verwoorden:

Evenzo nu komt ook de geest onze zwakheid te hulp, want voor hetgeen wij zouden moeten bidden weten wij niet. De geest zelf echter pleit voor ons met onuitsprekelijke verzuchtingen…. Wij weten dan, dat [God] alle dingen doet medewerken ten goede voor hen, die God liefhebben,hen die volgens voornemen geroepenen zijn. Omdat hij hen die hij tevoren kende ook tevoren bestemde [tot] gelijke gedaante van het beeld van zijn Zoon (de vv 26 en 28-29).

Hoezeer wij, ook wat betreft het aspect heiliging, 'samengegroeid' zijn met de Zoon, blijkt eveneens uit 1Ko 1:30 >> Uit hem [God] echter zijn jullie in Messias Jezus, die voor ons wijsheid werd vanwege God, rechtvaardigheid alsook heiliging en verlossing door loskoop. 

αμαρτια γαρ υμων ου κυριευσει ου γαρ εστε υπο νομον αλλα υπο χαριν

τι ουν αμαρτησωμεν οτι ουκ εσμεν υπο νομον αλλα υπο χαριν μη γενοιτο

ουκ οιδατε οτι ω παριστανετε εαυτους δουλους εις υπακοην δουλοι εστε ω υπακουετε ητοι αμαρτιας εις θανατον η υπακοης εις δικαιοσυνην

14 Want zonde zal geen heerschappij over jullie uitoefenen; jullie zijn immers niet onder wet, maar onder liefderijke gunst.

15 Wat dan? Zullen wij zondigen omdat wij niet onder wet maar onder liefderijke gunst zijn? Mag dat niet geschieden!

16 Weten jullie niet dat aan wie jullie jezelf ter beschikking stellen als slaven tot gehoorzaamheid, jullie slaven zijn van hem die jullie gehoorzamen, hetzij van zonde, tot [de] dood, hetzij van de gehoorzaamheid, tot rechtvaardigheid? 

Toen de Mozaïsche wetgeving volop actueel was 'bloeide' de heerschappij van koning Zonde. Aan de hand van 5:20 stelden we immers vast dat méér expliciet vastgelegde goddelijke wet ook tot méér overtredingen leidde, en bijgevolg tot meer zonde jegens God, de Wetgever. Maar omdat wij, de leden van Jezus’ Gemeentelichaam, ons niet onder Mozes’ wet bevinden, is de macht van koning Zonde aanzienlijk teruggedrongen. In ons leven heerst thans immers Gods liefderijke gunst en in 5:21 concludeerde Paulus dat die heerschappij voor de christen rechtvaardigheid tot eeuwig leven, door Jezus Messias onze Heer, inhoudt.

Met zijn uitspraak Want zonde zal geen heerschappij over jullie uitoefenen geeft hij dan ook uiting aan zijn vertrouwen dat de liefderijke gunst van God ons voldoende kracht zal verlenen om alle druk die de zonde uitoefent te weerstaan.

En waarom ook niet? De machtssfeer van het bevrijdend en verzoenend handelen van God waarbinnen wij ons thans bevinden is toch krachtig genoeg om de zonde 'buiten de deur te houden'. Het idee om nog langer te zondigen, aangezien wij, christenen, ons niet onder de Wet bevinden maar onder Gods genade, wijst hij dan ook met de ons reeds vertrouwde uitroep - Mag dat niet geschieden! - vol afschuw van de hand.

Hoe kan een christen er ooit toe komen te denken dat zondigen hem niet meer kan deren aangezien a hij niet meer onder specifieke wetgeving leeft, en b zich immers in de sfeer van Gods gunst bevindt! Zou hij met zo’n opvatting niet blijk geven van een diepe verachting voor het plaatsvervangend sterven van Jezus, ook voor zijn zonde!

En dan is er nog iets, een omstandigheid die bij de Romeinse gemeenschap goed bekend was: Heeft men zich eenmaal als een slaaf aan een meester onderworpen, dan wordt verdere gehoorzaamheid een plicht; de dienstbaarheid eist noodzakelijkerwijs dat men zich voortaan ook volkomen aan die nieuwe meester onderwerpt. Zou een waar christen dat willen? Geheel en al terugvallen in dienstbaarheid aan de Zonde, met als enig loon de dood?

Wanneer iemand zich desondanks niets aan dergelijke vermaningen gelegen laat liggen moet men wellicht terecht concluderen dat hij nooit door God werd geroepen om een lid van Jezus’ Gemeentelichaam te zijn!

In 11:21-22 zal Paulus nogmaals iets schrijven op grond waarvan die conclusie blijkbaar terecht mag worden getrokken: christenen die ogenschijnlijk als takken van een wilde Olijf geënt werden op de gecultiveerde Olijf, maar die toch weggebroken kunnen worden. En waarom? Omdat die takken geen innerlijke aanhechtingen aan die gecultiveerde Olijf hadden, maar slechts schijn-, onwerkelijke-, ongeestelijke- uiterlijke aanhechtingen.

In praktische taal: Zij behoorden niet werkelijk onze Heer, Jezus Messias, toe en waren bijgevolg ook geen zaad van Abraham. Voor het ware zaad geldt namelijk: Indien jullie echter van de Messias [zijn], zijn jullie waarlijk Abrahams zaad; naar [de] Belofte erfgenamen (Gl 3:29).

En dit hoeft ons niet te verbazen, want eerder in de Galatenbrief, had de apostel immers ook reeds expliciet melding gemaakt van heimelijk binnengevoerde schijnbroeders, die heimelijk binnenkwamen om onze vrijheid die wij in Messias Jezus bezitten te bespieden (Gl 2:4).

En in 2Ko 11:13-14 had hij sommigen binnen de gemeente te Korinthe aangeduid als valse apostelen, bedrieglijke arbeiders, die zich voordoen als apostelen van [de] Messias. En geen wonder, want de Satan zelf doet zich voor als een engel des lichts.

Zij die waarlijk de roeping ontvingen om de Messias toe te behoren en daarom in hun verbondenheid met hem zaad van Abraham werden, worden feilloos tot die uiteindelijke bestemming gebracht. Twee uitspraken die daarvoor het bewijs leveren zijn onder meer:

* 1Ko 1:7-9

Terwijl jullie vurig uitzien naar de openbaring van onze Heer Jezus Messias, die jullie ook ten einde toe standvastig zal maken, zonder blaam in de Dag van onze Heer Jezus Messias. God is getrouw door wie jullie werden geroepen tot [de] gemeenschap van zijn Zoon Jezus Messias onze Heer.

* Fp 1:6

Hiervan overtuigd zijnde dat hij die een goed werk in jullie begon, [het] zal voltooien tot op [de] Dag van Messias Jezus.

Zie ook Rm 16:17-18; 2Ko 2:17; 11:26; Ef 4:14; Ks 2:16-23.

Geloofsgehoorzaamheid daarentegen, zoals in hoofdstuk 4 uitvoerig werd besproken aan de hand van Abrahams levenswijze, verzekert de christen van een rechtvaardige positie bij God, blijvend.

Ook in deze situatie is Jezus’ eigen uitspraak over de onmogelijkheid om gelijktijdig twee meesters te dienen toepasselijk: Geen enkele huisknecht kan twee heren [als slaaf] dienen, want hij zal óf de één haten en de ander liefhebben, óf zich aan één hechten en de ander minachten (Lk 16:13). 

χαρις δε τω θεω οτι ητε δουλοι της αμαρτιας υπηκουσατε δε εκ καρδιας εις ον παρεδοθητε τυπον διδαχης

ελευθερωθεντες δε απο της αμαρτιας εδουλωθητε τη δικαιοσυνη

ανθρωπινον λεγω δια την ασθενειαν της σαρκος υμων ωσπερ γαρ παρεστησατε τα μελη υμων δουλα τη ακαθαρσια και τη ανομια εις την ανομιαν ουτως νυν παραστησατε τα μελη υμων δουλα τη δικαιοσυνη εις αγιασμον

οτε γαρ δουλοι ητε της αμαρτιας ελευθεροι ητε τη δικαιοσυνη

τινα ουν καρπον ειχετε τοτε εφ οις νυν επαισχυνεσθε το γαρ τελος εκεινων θανατος

νυνι δε ελευθερωθεντες απο της αμαρτιας δουλωθεντες δε τω θεω εχετε τον καρπον υμων εις αγιασμον το δε τελος ζωην αιωνιον

τα γαρ οψωνια της αμαρτιας θανατος το δε χαρισμα του θεου ζωη αιωνιος εν χριστω ιησου τω κυριω ημων

17 Dank echter aan God dat jullie slaven van de zonde waren, maar van harte gehoorzaam werden aan de vorm van het onderwijs waaraan jullie werden overgegeven;

18 terwijl jullie vrijgemaakt werden van de zonde, werden jullie dienstbaar aan de rechtvaardigheid.

19 Ik spreek op menselijke wijze vanwege de zwakheid van jullie vlees. Want zoals jullie je leden slaafs beschikbaar stelden aan de onreinheid en aan de wetteloosheid, tot wetteloosheid, moeten jullie thans evenzo jullie leden slaafs beschikbaar stellen aan de rechtvaardigheid, tot heiliging.

20 Want toen jullie slaven van de zonde waren, waren jullie vrij van de rechtvaardigheid.

21 Wat voor vrucht dan hadden jullie toen van de dingen waarover jullie je nu schamen? Immers, het einde daarvan [is] dood.

22 Maar nu, doordat jullie vrijgemaakt werden van de zonde maar slaven werden van God, hebben jullie je vrucht tot heiliging, met als einde eeuwig leven.

23 Want het soldij van de zonde [houdt in] dood, maar de genadegave van God eeuwig leven, in Messias Jezus, onze Heer. 

In het eerste gedeelte van dit hoofdstuk benutte Paulus de christelijke doop in water en het weer daaruit oprijzen als een beeld van gestorven zijn met Messias Jezus en samen met hem opgewekt om – 'samengegroeid' met hem – voortaan een geheel nieuwe levenswijze te volgen. Uiteraard is het nieuwe bestaan van de Messias onomkeerbaar en hetzelfde geldt voor elke ware christen. Het zou voor hem/haar volkomen onlogisch zijn om, na bevrijd te zijn van de macht der zonde, daarheen weer vrijwillig terug te keren.

En dat is precies de strekking van de laatste verzen in dit hoofdstuk. Verkerend binnen de heilzame sfeer der goddelijke genade [of: Gods liefderijke gunst] beweegt die situatie christenen tot een van harte geschonken onderwerping aan het Evangelie, hier (in vers 17) aangeduid als de vorm, oftype, van de leer welke wij door overlevering ontvingen en die door ons steeds meer als een vormend element wordt ervaren.

Met de krachtige ondersteuning van Gods geest leidde dat enerzijds tot bevrijding van de zonde en anderzijds tot steeds meer gewillige dienstbaarheid aan Gods rechtvaarige beginselen. Eens boden we onze ledematen, in slaafse navolging van de algemene gang van zaken in de wereld om ons heen, aan zowel onreinheid als wetteloosheid aan. Die gang van zaken leidde ertoe dat we steeds meer in onjuiste gedragingen verwikkeld raakten; meer wetteloosheid was het gevolg.

Destijds in Rome was het zedeloze en ongebonden leven waaraan haar inwoners zich massaal overgaven de algemeen aanvaarde wijze van leven; men gaf er bijna als vanzelfsprekend gehoor aan. Paulus ziet goed in dat die slaafse navolging berust op de morele zwakten waardoor het menselijk vlees gekenmerkt wordt en daarom moedigt hij zijn lezers nu aan om die slaafse gang van zaken om te buigen in een gezonde richting: Zij moeten hun ledematen veeleer aanbieden aan de dingen die juist en rechtvaardig zijn. Als zij vroeger toch gewend waren zich slaafs te onderwerpen aan de verkeerde dingen, laten zij dan nu en voortaan zich ook maar met die zelfde instelling onderwerpen aan de rechtvaardigheid met heiliging als resultaat.

Hoewel bij het dienstbaar zijn aan God de uitdrukking slavernij niet echt past –veeleer is er sprake van ware, geestelijke vrijheid - is het niettemin gewenst dat de christen met oog op de zwakheid van het Adamitische vlees dezelfde slaafse gezindheid ten toon blijft spreiden, maar dan in de goede richting! Het zwakke vlees kan niet geheel buiten een gezonde vorm van aansporing! Met het oog op de prijs, of loon, namelijk eeuwig leven, is het niet verkeerd ons gewillig in die situatie te schikken. Vandaar ook Paulus’ vermaning in vers 14. Hoewel met vertrouwen uitgesproken, ligt er toch ook aandrang in opgesloten: Want zonde zal geen heerschappij over jullie uitoefenen; jullie zijn immers niet onder wet, maar onder liefderijke gunst.

Wij moeten onszelf er telkens weer aan herinneren dat wij onze ledematen niet ten dienste van de Zonde stellen! De Zonde wil misbruik maken van onze aangeboren zwakheid, maar in het licht van Gods genade zouden wij hem geen enkele vorm van heerschappij over ons moeten gunnen.

In vers 23 gebruikt Paulus de term οψωνια, het meervoud van οψωνιον [kost; proviand] dat als zodanig alleen in 2Ko 11:8 voorkomt in de betekenis van vergoeding.

In Lk 3:14 [Weest tevreden met je soldij], 1Ko 9:7 [Wie dient ooit als soldaat op eigen kosten], alsook hier, is het meervoud gebruikt in de betekenis van loon. Toch geven wij de voorkeur aan: Het soldij van de zonde [is de] dood, gezien het gebruik van min of meer militair jargon in vers 13, waar Paulus over onze ledematen sprak als wapens, die aangewend kunnen worden voor zowel de ongerechtigheid als de rechtvaardigheid, respectievelijk afhankelijk van de soort dienstbaarheid, hetzij aan de Zonde hetzij aan God.

De Zonde kan trouwens alleen maar een soldij betalen die overeenkomt met haar wezen: de dood.

God daarentegen, in de context van de voorgaande hoofdstukken de God van het Verbond met Abraham, waarin christenen - als Abrahams zaad – partners met God zijn, betaalt noch loon, noch soldij of enige andere vergoeding. Hij schenkt ons het leven als pure genadegave; ja, onuitputtelijk leven in Messias Jezus.

De Romeinenbrief - Hoofdstuk 5

1 Daar wij dan uit geloof gerechtvaardigd werden, genieten wij vrede bij God door onze Heer Jezus Messias.

2 Door wie wij ook de toegang hebben verkregen door het geloof tot deze liefderijke gunst waarin wij staan, en wij roemen over de hoop van de heerlijkheid Gods.

3 Meer nog, maar wij roemen ook in de verdrukkingen, omdat wij weten dat de verdrukking volharding bewerkt,

4 de volharding vervolgens beproefdheid, maar de beproefdheid hoop.

5 De hoop dan beschaamt niet, omdat Gods liefde in onze harten is uitgestort door de ons geschonken heilige geest.

 

De apostel heeft in het voorgaande hoofdstuk (4) grondig alle mogelijke tegenwerpingen van joodse zijde ontkracht, tegenwerpingen waarin geargumenteerd wordt ten gunste van nauwgezette wetsbetrachting om bij God rechtvaardig te kunnen zijn. Omdat voor iedereen, met name voor de Schriftkenner, overduidelijk moet zijn dat slechts geloof (zoals dat van Abraham) bij God tot een rechtvaardige positie leidt, gaat hij er nu toe over - bijna in juichstemming - om hoog op te geven van de grote gunst welke daarmee samengaat.

 

Aangezien die nieuwe situatie van rechtvaardig zijn feitelijk onze verzoening met de Almachtige inhoudt, is er geen belemmering meer om in vrede met hem te verkeren: Daar wij dan uit geloof gerechtvaardigd werden, genieten wij vrede bij God door onze Heer Jezus Messias.

Buiten de versie εχομεν [de indicatief van het werkwoord hebben], hebben andere MSS de conjunctief: εχωμεν, vandaar dat sommigen vertalen met: Laten wij vrede genieten met God.

Aangezien onze vredige verhouding bij God echter op grond van onze verzoening met hem een feit is lijkt de indicatief meer oorspronkelijk.

 

Van nature waren wij allen, Jood en Griek, eens kinderen des toorns:

 

En jullie, doden zijnde in jullie overtredingen en zonden, waarin jullie eens hebben gewandeld in overeenstemming met de eeuw van deze wereld, overeenkomstig de overste van het gezag der lucht, de geest die thans werkzaam is in de zonen der ongehoorzaamheid; onder wie ook wij allen eens verkeerden in de begeerten van ons vlees, doende de wil van het vlees en de wil der gedachten; en wij waren van nature kinderen des toorns, evenals de overigen (Ef 2:1-3).

 

Maar door de rechtvaardiging en verzoening leiden wij een geheel nieuw bestaan; er hebben zich geheel andere, nieuwe perspectieven voor ons geopend. En dat alles door onze Heer Messias Jezus, de Vredevorst (Js 9:5). Hoewel die positie van hem in het Millenniumrijk nog toekomstig is, kon met zijn komst, 2000 jaar geleden, verwacht worden dat de weg naar vrede geopend zou worden (Lk 2:14). En dat gebeurde ook; hij verleende aan de leden van zijn Lichaam als eersten de toegang tot dat geheel nieuwe bestaan dat uiteindelijk, bij de Opname, zelfs zal resulteren in deel krijgen aan Gods heerlijkheid.

 

De apostel constateert dat dit bij een christen tot een andersoortig roemen leidt; zelfs ongunstige omstandigheden als verdrukkingen kunnen namelijk aan die nieuwe situatie geen afbreuk doen; integendeel, eerder onderhouden ze onze hoop en dragen ze bij tot de bevestiging ervan. Verdrukkingen die in geloof doorleefd worden ervaren wij in de gemeenschap met God; wij hebben immers steeds het besef dat we partners zijn in het Verbond. Dat besef, door Paulus gewoonlijk aangeduid als het onderpand, is de innerlijke werking van Gods heilige geest in ons hart. Daardoor blijven we ons te midden van zwarigheden bewust van zijn liefde.

 

Verdrukkingen die in geloof doorstaan worden leiden bijgevolg eerder tot volharding en volharding, op haar beurt, geeft de christen het gevoel van beproefd te zijn; zijn geloof bleek echt; staande gebleven kan hij vol vertrouwen naar de toekomst zien. Zijn verwachtingen zullen niet beschaamd worden; de werking van Gods geest in zijn hart geeft hem telkens weer die verzekering.

 

6 Want toen wij nog hulpeloos waren, stierf [de] Messias al op de bestemde tijd voor goddelozen.

7 Want nauwelijks zal iemand voor een rechtvaardige sterven; voor de goede durft iemand misschien nog te sterven.

8 God daarentegen beveelt zijn liefde jegens ons aan dat [de] Messias voor ons stierf toen wij nog zondaars waren.

9 Veel meer dan zullen wij, nu wij gerechtvaardigd werden in zijn bloed, door hem van de toorn gered worden.

10 Want indien wij, toen wij vijanden waren, met God verzoend werden door de dood van zijn Zoon, hoeveel te meer zullen wij, verzoend zijnde, gered worden in zijn leven.

11 Dat niet alleen, maar wij roemen ook in God, door onze Heer Jezus Messias, door wie wij nu de verzoening ontvingen.

 

Voor de uitleg van deze perikoop is het door Paulus’ gebruikte  parallellisme in de vv 8 tm 10 speciaal belangwekkend.

 

Toen wij nog zondaars waren

Toen wij vijanden waren,

 

stierf [de] Messias voor ons.

werden wij met God verzoend door de dood van zijn Zoon.

 

Veel meer dan zullen wij, 

 

nu wij gerechtvaardigd werden in zijn bloed,

verzoend zijnde,

 

 

door hem van de toorn gered worden.

gered worden in zijn leven.

                                                                                     

In beide gevallen richt de apostel onze aandacht van het verleden via het heden op de toekomst. Ook wordt in beide situaties aangegeven hoe God zijn voornemen in zijn Zoon, de Messias, uitwerkt met als einddoel onze redding.

Het genadekarakter daarvan is overduidelijk, want eens waren wij zondaars cq vijanden. Omdat de Messias plaatsvervangend onze schuld droeg werden wij krachtens ons geloof daarin gerechtvaardigd cq met God verzoend.

 

Dat afwisselend over rechtvaardiging en verzoening gesproken wordt, geeft aan dat daarbij inhoudelijk geen sprake is van verschil in betekenis. Maar op grond daarvan kan God ons geven wat hij in de belofte van het Verbond aan ons had toegezegd. Langs die weg kunnen wij de plaats innemen die God binnen de structuur van dat Verbond voor ons had gereserveerd.

 

Binnen die herstelde verhouding kunnen wij de hoop koesteren definitief gered te worden, namelijk in de zin dat die herstelde gemeenschap met God in volle luister, zonder enige schaduw (toorn), op onvergankelijke wijze werkelijkheid wordt (in zijn leven).

Vergelijk 1Th 5:9 > Want God bestemde ons niet tot gramschap [het plotselinge onheil dat na de Opname op de mensheid neerdaalt] maar tot verkrijging van redding door onze Heer Jezus Messias.

12 Om die reden, zoals door één mens de Zonde binnenkwam in de wereld, en door de zonde de Dood, en aldus de Dood doordrong tot alle mensen, aangezien allen zondigden ―

13 Want totdat [de] Wet [kwam], was er zonde in [de] wereld. Zonde wordt echter niet aangerekend als er geen wet is.

14 Niettemin heerste de Dood als koning vanaf Adam tot op Mozes, ook over hen die niet op overeenkomstige wijze zondigden als de overtreding van Adam, die een type is van de Komende.

 

In wat onmiddellijk voorafging heeft de apostel uitgebreid stilgestaan bij de nieuwe situatie van de christen: Als het directe gevolg van zijn rechtvaardiging en verzoening op grond van geloofsgehoorzaamheid geniet hij vrede bij God. De mogelijkheid daartoe was geschapen door de Messias, Gods Zoon; hij stierf namelijk voor ons toen wij nog hulpeloos waren, zondaars.

 

Met Om die reden, of: omdat de zaak zo ligt, acht Paulus het noodzakelijk Gods messiaanse Zoon, de Komende, tegenover zijn prototype, ons aller voorvader Adam, te plaatsen. Voor het mensdom zijn beide immers van universele betekenis gebleken, maar hoe verschillend in uitwerking blijken beider daden te zijn: de ene als bron van zonde en dood, de ander als bron van genade en leven. In de Eén Korinthebrief, hoofdstuk 15, had de apostel die tegenstelling al eerder benadrukt: In Adam [die tot een levende ziel werd] zijn allen [heel zijn nageslacht] bezig te sterven; in de laatste Adam [Jezus, die tot een levengevende geest werd] zullen allen [die in geloof op zijn plaatsvervangend sterven steunen] levend gemaakt worden (vv 22, 45).

 

Daarbij moeten wij bedenken dat de apostel nog altijd bezig is zijn wijze van evangelieprediking te verduidelijken waarvan Messias Jezus middelpunt is. Met het oog daarop moeten zijn luisteraars weten dat er met de val van Adam noodlottige ontwikkelingen op gang kwamen.

Wat Adam als hoofd van de mensheid deed was immers geen privézaak, of het alleen hemzelf betrof. Integendeel, de effecten van zijn opstand moesten wel al zijn nakomelingen beïnvloeden. In 8:20 zal de apostel die effecten in één kort zinnetje bondig verwoorden: De schepping werd aan de vruchteloosheid onderworpen, uiteraard als gevolg van Gods oordeel over het eerste mensenpaar.

 

In hoofdstuk 3, bij het commentaar op vers 20, stelden we, mede aan de hand van dat oordeel, reeds vast dat ook in dat opzicht de Jood niets voor heeft op de Griek (Heiden), wanneer het gaat om de positie die welk mens dan ook voor God inneemt. Allen zijn wegens gemeenschappelijke afstamming onder de zonde (Adam), en niemand, ook de Jood niet, kan zich op eigen kracht en voortreffelijkheid rechtvaardig maken bij God.

Ook al begingen Adams nakomelingen niet exact dezelfde daad van opstand zoals hij in Eden beging, de Dood heerste niettemin onverbiddelijk als koning over allen van hen, aangezien nu eenmaal geen reine uit een onreine kan voortkomen (Jb 14:1-4).

 

15 Maar het is niet: zoals de overtreding evenzo ook de genadegave. Indien namelijk door de overtreding van de ene de velen stierven, veel meer was de liefderijke gunst van God en het genade-geschenk van de ene mens Jezus Messias overvloedig voor de velen.

16 En het is niet: zoals door de ene die zondigde [werkt ook] de gift. Want het oordeel [leidde] weliswaar vanwege één tot veroordeling, maar de genadegave vanwege veel overtredingen tot rechtvaardiging.

 

In deze twee, eigenlijk best wel ingewikkeld geconstrueerde verzen wil de apostel ons duidelijk maken dat, hoewel er sprake is van een zekere analogie tussen Jezus en Adam, er tegelijkertijd ook immense verschillen te constateren zijn. De analogie bestaat hierin dat de daad van één persoon het lot van velen kan beïnvloeden maar verder is er eigenlijk alleen maar sprake van verschil en zelfs van scherpe tegenstelling

Om zijn bedoelingen helder te krijgen zouden we ter illustratie aan een enorme bosbrand kunnen denken. De brandstichter kan met één enkele lucifer de brand veroorzaken, maar om de brand te blussen is wellicht een reusachtige hoeveelheid aan materiaal en inzet van mankracht nodig. Vergelijk Jk 3:5.

 

Adam leefde op het moment van zijn opstandige daad binnen een lieflijke, gezonde wereld, niet bezoedeld door ongerechtigheid en goddeloosheid. Geheel anders was die situatie toen Jezus aantrad! Hij verscheen te midden van een wereld die overliep van slechtheid, pure goddeloosheid en machten van de dood waaraan ook nog eens ontelbare mensen onderworpen waren. Zo’n 'brand' te moeten blussen vergt oneindig veel meer dan ze op gang te brengen. Vandaar Paulus’ uitdrukking veel meer. Er is een overvloed aan goddelijke gunst en genade nodig om de velen onder het doodsoordeel vandaan te halen en in een toestand van rechtvaardigheid bij hem te brengen.

 

17 Want indien door de overtreding van de ene de Dood als koning heerste door de ene, veel meer zullen zij die de overvloed van de liefderijke gunst en van de gave der rechtvaardigheid ontvangen, in leven als koningen heersen door de ene, Jezus Messias.

 

Opnieuw overeenkomst en tegelijkertijd een grote tegenstelling: Door Adam kreeg de grote vijand Dood de gelegenheid macht uit te oefenen over alle mensen. Satan heeft van die omstandigheid boosaardig gebruik gemaakt om ’s mensen rechtschapenheid jegens God teniet te doen door hem met de dood te bedreigen:

 

Daar dan de kinderen aan bloed en vlees deelachtig zijn, kreeg ook hijzelf [Messias Jezus] op bijna gelijke wijze daaraan deel, opdat hij door de dood hem machteloos zou maken die het geweld des doods bezit, dat is de Duivel, en dezen zou bevrijden, zovelen als door vrees van de dood hun leven lang aan slavernij onderworpen waren (Hb 2:14-15).

 

Maar tegenover de heerschappij van de Dood staat het genade-geschenk dat de leden van Jezus’ Gemeentelichaam ten deel valt. Zij, de velen in tegenstelling tot de Ene (de Dood), zullen koninklijke heerschappij uitoefenen in een sfeer van leven. Als leden van de koninklijke priesterschap zullen zij onder hun Hoofd, de Koninghogepriester, in het Millenniumrijk betrokken zijn bij het tot (blijvend) leven brengen van de mensheid als het levenswater vanuit de troon van God en het Lam als een kristalheldere rivier vanuit de tempelstad Nieuw Jeruzalem naar de opgewekte doden, de kleinen en de groten, zal stromen.

Zie: Op 20:11-15 en 22:1-2.

 

18 Kortom, zoals door één overtreding veroordeling tot alle mensen [kwam], evenzo [komt] ook door één daad van rechtvaardigheid tot alle mensen rechtvaardiging van leven.

19 Want zoals door de ongehoorzaamheid van de ene mens de velen in de toestand van zondaars worden gebracht, evenzo zullen ook door de gehoorzaamheid van de ene de velen in de toestand van rechtvaardigen worden gebracht.

20 De Wet echter kwam er bij opdat de overtreding zou toenemen, maar waar de Zonde toenam, werd de Liefderijke gunst meer dan overvloedig,

21 opdat, zoals de Zonde als koning heerste in de Dood, ook de Liefderijke gunst als koning zou heersen door rechtvaardigheid tot eeuwig leven, door Jezus Messias onze Heer.

 

De apostel plaatst nogmaals, in de vorm van een samenvatting, de laatste Adam tegenover de eerste Adam; de heilige, volmaakt aan God gehoorzame mens Jezus tegenover de zondige, ongehoorzame eerste mens.

Terwijl die eerste Adam te midden van paradijselijke weelde ongehoorzaam was aan Gods gebod, als gevolg waarvan heel zijn nakomelingschap tezamen met hem in zonde en veroordeling werd gedompeld, bleef Jezus in de wildernis, te midden van honger en ontbering volmaakt trouw aan God:

 

En hij werd door de geest in de wildernis geleid gedurende veertig dagen, terwijl hij verzocht werd door de Duivel. En hij at helemaal niets in die dagen, en toen zij volledig ten einde waren gekomen had hij honger… Ga weg, Satan, want er staat geschreven: De Heer, je God, zult gij aanbidden en hem alleen als god dienen (Mt 4 en Lk 4).

 

Tegenover de overtreding de daad van rechtvaardigheid, op grond waarvan voor de velen de gelegenheid werd geopend alsnog in een toestand van rechtvaardigheid bij God te geraken, wat de kern van het Evangelie is geworden.

 

De reden waarom de apostel in dit slotbetoog alsnog de Wet voor het voetlicht brengt dient slechts zijn doel om de menselijke zondigheid en bijgevolg de behoefte aan Gods gunst nog krachtiger te laten uitkomen. In vers 13 had hij over het tijdperk dat aan de Wet vooraf ging het volgende geschreven: Want totdat [de] Wet [kwam], was er zonde in [de] wereld. Zonde wordt echter niet aangerekend als er geen wet is.

Op grond van die uitspraak kan men dus stellen dat méér goddelijke wet ook tot méér overtreding, en bijgevolg tot meer zonde jegens God, de Wetgever, leidt.

 

In dat opzicht kan het volk Israël zich rekenschap geven van het feit dat zij door de Torah, waarop zij zich tegenover de Gojim zo uitbundig beroemen, nog meer dan die Heidenvolken in de positie van zondaars zijn geraakt. Wat in de Bijbel over Adams ongehoorzaamheid tegen het uitdrukkelijke gebod van God werd opgetekend heeft vanzelfsprekend niet minder geldigheid voor Israël. Hoe duidelijker Jahweh God zijn wil openbaart in de vorm van uitdrukkelijke wetgeving, des te meer leidt die situatie tot uitdrukkelijke overtreding bij de mens die zich onder die wetgeving bevindt maar innerlijk inherent te zwak is om aan al die wetten volmaakt gehoorzaam te zijn.

 

Israël doet het dus niet beter dan vader Adam! Beide hebben op hetzelfde niveau gezondigd! Maar voor beide geldt gelukkig eveneens dit: Waar de Zonde toenam, werd de liefderijke gunst meer dan overvloedig.

Gods liefderijke gunst, in zijn Zoon aan de mensheid betoond, oefent namelijk evenzeer heerschappij uit zoals de Zonde als koning heerste in de Dood.

De heerschappij van Gods liefderijke gunst verleent evenwel aan mensen niet de dood maar rechtvaardigheid met het perspectief van eeuwig leven. En die gerechtigheid is in het verzoenend sterven van Jezus openbaar geworden:

 

Maar nu is buiten [de] Wet om Gods rechtvaardigheid geopenbaard, waarvan door de Wet en de Profeten wordt getuigd, namelijk Gods rechtvaardigheid wegens getrouwheid van Jezus Messias voor allen die geloven; want er is geen onderscheid. Want allen zondigden en komen tekort aan de heerlijkheid Gods, en naar zijn liefderijke gunst worden zij vrijelijk gerechtvaardigd door de verlossing die in Messias Jezus [is]. Hem stelde God als verzoendeksel door het geloof in zijn bloed, tot betoon van zijn rechtvaardigheid, door voorbij te gaan aan de zonden die vroeger hadden plaatsgevonden tijdens de verdraagzaamheid van God. Hij deed dit om zijn rechtvaardigheid te tonen in deze tijd, opdat hijzelf rechtvaardig is én hem rechtvaardigt die uit [de]getrouwheid van Jezus [is] (Rm 3:21-26).